Czego boją się dzieci?

Strach dla nas – dorosłych jest odczuciem, z którym walczymy. Dla dziecka strach jest zjawiskiem w pełni naturalnym i świadczy o prawidłowym rozwoju. Każde dziecko odczuwa strach, jednak w wiekiem nabiera on innego znaczenia. Inaczej odczuwa strach niemowlę, inaczej kilkulatek. Przyczyny dziecięcych lęków są bardzo różne, a poznanie ich pozwala zrozumieć zachowanie dziecka, często niewytłumaczalne. Czego boją się dzieci?

Noworodek i niemowlę

Do około 6. miesiąca życia dziecko odczuwa strach odruchowy. Boi się gwałtownych ruchów, nagłej zmiany pozycji ciała. Pojawia się wtedy tzw. odruch Moro. Niemowlę energicznie prostuje kończyny górne i dolne, wygina się w łuk i odchyla głowę do tyłu. Następnie zaciska pięści, a następnie zwija się w kłębuszek. To naturalna pozycja obronna.

Około 8 – 10 miesiąca życia niemowlę zaczyna odczuwać strach przed obcymi. Pojawia się również lęk separacyjny, czyli obawa przed rozdzieleniem z rodzicem. Wszystkie tego typu lęki świadczą o prawidłowym rozwoju dziecka.

Pierwszy rok życia

Około pierwszego roku życia pojawiają się już lęki bardziej złożone. Maluch jest już bardziej świadomy otaczającej go rzeczywistości, stąd strach również zmienia swoją postać. Czego boją się “roczniaki”?

  • strach przed ciemnością – blisko 80 procent dzieci w tym wieku odczuwa strach przed ciemnością. Najczęściej lęk pojawia się w momencie, kiedy dziecko zaczyna się przemieszczać samo.
  • dziwne i nieznane dźwięki – maluchy zazwyczaj boją się dźwięków, które nie są im znane. Coś co buczy, brzęczy, piszczy może powodować lęk.
  • lęk przed rozdzieleniem z rodzicem;

Dwu- i trzylatki

Z wiekiem to co wydawało się straszne staje się interesujące. Jednak w miejsce dawnych lęków, pojawiają się nowe. Oto lęki dwu- i trzylatka:- dziwne postacie, ludzie specyficznie ubrani – strach może budzić maskotka promująca produkty w markecie, Święty Mikołaj, lekarz, ludzie starsi, pomarszczeni, o zdeformowanych twarzach.

  • taśma klejąca – odgłos odklejanej taśmy jest dla dziecka przerażający;
  • komórki i szafy – budzą w dzieciach lęk głownie za sprawą dorosłych, którzy najczęściej ukrywają tam przedmioty niedostępne dla dzieci. Budują przez to aurę tajemniczości.
  • odgłos spuszczanej wody w toalecie;
  • spanie bez rodziców – jeśli dziecko spało do tej pory z rodzicami, odseparowanie go na tym etapie budzi w dziecku strach;
  • dalej dziecko obawia się, kiedy rodzice znikają z pola widzenia;
  • pojawia się lęk przed obcymi;
  • czasem pojawia się lęk przed ruchomymi schodami;

Dzieci w wieku 5 – 7 lat

Kolejny etap rozwoju to kolejne strachy. O ile część z poprzednich udało się wytłumaczyć, o tyle pojawiają się nowe. Część z nich, jeśli rodzice nie postępują odpowiednio, nadal pozostaje. Dziecko w tym wieku najczęściej boi się:

  • ciemności – strach przed ciemnością towarzyszy dzieciom przez długie lata
  • potwory – dzieci oglądają bajki, których przekaz czasem odbierany jest na różne sposoby. Często rodzice nie mają kontroli nad każdą obejrzaną bajką, stąd nigdy nie wiadomo, co odczuwa dziecko, kiedy nagle wyskakuje potwór z ukrycia.
  • nadal dziecko może odczuwać strach przed szafami i ciemnymi zakamarkami;
  • ukryty świat pod łóżkiem – należy umiejętnie dobierać książeczki do czytania oraz kontrolować przekaz bajek z telewizji;
  • agresywne fragmenty programów w tv;
  • nagłe zmiany pogody – burza, oberwanie chmury, trzęsienie ziemi, nagła wichura;
  • nadal dziecko odczuwa strach przed odseparowaniem od rodzica – to lęk towarzyszący dziecku od urodzenia do późnych lat. Jest w pełni zrozumiały i nie wolno go lekceważyć.
  • insekty, robaki, owady, nieznane zwierzęta;
  • odrzucenie przez rówieśników;

Dzieci w wieku 9 lat i później

Wiele z powyższych obaw dalej uczestniczy w życiu dziecka. Pojawiają się kolejne lęki i kolejny strach:

  • lęk przed chorobą;
  • obawa przed niepowodzeniami w szkole;
  • obawa o zdrowie rodziców;
  • lęk przed odrzuceniem przez rówieśników i brakiem akceptacji;
  • często pojawia się lęk przed wysokością;

Każdy etap rozwoju to inny strach i obawy. To zupełnie naturalne odruchy, jednak nie wolno w żadnym przypadku ich bagatelizować i potęgować. Kiedy jednak strach zaczyna utrudniać prawidłowe funkcjonowanie zarówno dziecka jak i rodziców, należy skorzystać z pomocy osoby do tego uprawnionej, np. psychoterapeuty.

Default image
Alicja Bąk
Zawsze chciałam pracować z dziećmi. Być może wynika to z faktu, że w młodości zajmowałam się dużo młodszą siostrą, a może po prostu… to pewien rodzaj powołania? Nie wiem 🙂 W każdym razie tuż po maturze wiedziałam, że moim wyborem będzie kierunek pedagogiczny. Ostatecznie zostałam absolwentką pedagogiki małego dziecka z wychowaniem przedszkolnym.
Skomentuj artykuł

Przeczytaj poprzedni wpis:
Jak oduczyć dziecko spania z rodzicami?
Jak oduczyć dziecko spania z rodzicami?

Jak oduczyć dziecko spania z rodzicami? To pytanie często zadają sobie rodzice dzieci, które nie opuszczają ich łóżka od swojego...

Zamknij