Ciemiączko u niemowlaka – czym jest? Kiedy zarasta?

Każdy noworodek po porodzie posiada ciemiączko. Na początku jest ono niezrośnięte i bardzo delikatne. Swoim kształtem przypomina zagłębienie, w którym spotykają się sąsiadujące ze sobą kości. Ciemiączko spełnia podczas porodu bardzo istotną funkcję, ponieważ sprawia, że główka dziecka w bardzo dobry sposób dopasowuje się do kanału rodnego. Z całą pewnością wiele osób zastanawia się, kiedy zarasta ciemiączko. Warto się tego dowiedzieć.

Czym jest ciemiączko?

Warto dowiedzieć się, czym jest ciemiączko. Można je opisać jako przestrzeń, która znajduje się pomiędzy kośćmi w czaszce dziecka. Otoczone jest bardzo twardą błoną, która gwarantuje mu odpowiednią ochronę przed różnego rodzaju czynnikami zewnętrznymi, wśród których można wymienić czynniki mechaniczne. Gdy dotyka się główki dziecka po porodzie to ciemiączko można wyczuć jako miękkie miejsce na główce dziecka. Każde dziecko po porodzie zazwyczaj ma na główce dwa ciemiączka: przednie i tylne. Są one względem siebie zróżnicowane pod kątem położenia. Przednie ciemiączko jest większe, a tylne ma mniejsze rozmiary. Najczęściej obserwowane przez rodziców jest przednie ciemiączko, ponieważ jest ono najbardziej widoczne na główce dziecka. Na początku może mieć ono stosunkowo duże rozmiary, jednak wraz z biegiem czasu ulega zmniejszeniu, aż do całkowitego zaniku.

Do czego służy ciemiączko?

Ciemiączko u niemowlaka jest przede wszystkim bardzo przydatne w trakcie porodu, ponieważ w dużej mierze ułatwia proces przejścia dziecka przez kanał rodny. Kości, które znajdują się w główce dziecka, gdy się rodzi nie są ze sobą w ścisły sposób związane. Dzięki temu z powodzeniem mogą się bardzo dobrze względem siebie przesuwać, czyli są odpowiednio ruchome. Dzięki temu główce dziecka dużo łatwiej jest przejść przez kanał rodny, czyli miejsce bardzo ciasne. Po porodzie dziecka ciemiączko nadal jest stosunkowo duże. Można je z powodzeniem wykorzystać między innymi do wykonania różnego rodzaju badań diagnostycznych, jeśli tylko występuje taka konieczność. Wśród nich można wymienić takie badanie jak ultrasonografię przezciemiączkową, która obrazuje mózg dziecka.

Zarastanie ciemiączka

Ciemiączko u niemowlaka wraz z biegiem czasu zarasta. Ma to miejsce po bardzo zróżnicowanym czasie od porodu, który zależny jest od indywidualnych cech dziecka. Najszybciej zarasta ciemię tylne. Najczęściej ma to miejsce pomiędzy szóstym, a szesnastym tygodniem życia. Natomiast przednie ciemiączko zarasta dużo później. Zazwyczaj jest to pomiędzy dziewiątym lub dziesiątym miesiącem życia dziecka, a nawet osiemnastym. Niektórzy lekarze twierdzą, że przednie ciemiączko może nawet zarastać u dziecka do drugiego roku życia. Jednak z całą pewnością można stwierdzić, że są to kwestie bardzo indywidualne i zależne od konkretnego dziecka. Jednak późno zarastające ciemiączko może być również objawem chorobowym, dlatego warto na to zwrócić uwagę.

Przedwczesne zarastanie ciemiączka

Przede wszystkim wśród najczęstszych problemów związanych z ciemiączkiem można wymienić jego przedwczesne zarastanie się. Przedwczesne w tym przypadku oznacza przez dziesiątym miesiącem życia dziecka. Takie niemowlęta powinny być stale pod kontrolą swojego lekarza pediatry. Najlepiej jeśli wizyty będą się odbywały co dwa tygodnie. Lekarz podczas spotkania może również sprawdzić szwy czaszkowe, a także kształt czaszki, ponieważ są to bardzo istotne elementy. Zazwyczaj dzieci z przedwcześnie zarastającym ciemiączkiem nie mają żadnych problemów ze strony układu nerwowego, jednak z całą pewnością warto to kontrolować.

Dodatkowe objawy

Problemy z ciemiączkiem należy podejrzewać w przypadku, gdy dziecko wykazuje dodatkowe, niepokojące objawy. Wtedy można je poddać badaniom dodatkowym wykonywanym przez takich specjalistów jak endokrynolog, okulista, neurolog, a także chirurg. Można również wykonać dodatkowe badania obrazowe. Dodatkowe i niekorzystne objawy mogą być bardzo zróżnicowane i zależeć od konkretnego dziecka. Jednak wśród nich można przede wszystkim wymienić następujące:

  • wolny wzrost obwodu głowy,
  • wszelkiego rodzaju objawy neurologiczne,
  • widoczne deformacje czaszki,
  • opóźnienia widoczne w rozwoju ruchowym,
  • epilepsja,
  • choroby nerek,
  • choroby o podłożu endokrynologicznym,
  • różnego rodzaju zaburzenia metaboliczne.

Opóźnione zarastanie ciemiączka

U dziecka może występować również opóźnione zarastanie ciemiączka, które może wiązać się z bardzo zróżnicowanymi przyczynami. Jednak może się pojawić również u zupełnie zdrowych dzieci. Przede wszystkim opóźnione zarastanie ciemiączka może występować w przypadku niedoborów witaminy D3, czyli być objawem choroby takiej jak krzywica. Jednak może być również wywołane innymi czynnikami. Wśród nich można wymienić następujące:

  • zaburzenia kostnienia na tle genetycznym,
  • wszelkiego rodzaju zaburzenia hormonalne, takie jak nadczynność lub niedoczynność tarczycy,
  • wodogłowie,
  • wzrost ciśnienia śródczaszkowego.

Dlatego w przypadku braku zarośniętego ciemiączka w odpowiednim wieku, a także zauważeniu szeregu negatywnych objawów warto skonsultować się ze swoim lekarzem pediatrą w celu dodatkowej diagnostyki.

Zaburzenia napięcia ciemiączka

Wśród licznych problemów z ciemiączkiem można również wymienić zaburzenia napięcia. Ciemiączko powinno mieć prawidłowe parametry, dlatego jest odpowiednio oceniane przez lekarza pediatrę podczas pierwszej wizyty. Jeśli ciemiączko jest mocno zapadnięte i wiotkie może to być objaw odwodnienia u dziecka, które czasami ciężko zauważyć. Jednak tego rodzaju przypadłość może występować również u w pełni zdrowych dzieci. Ciemiączko może być również bardzo napięte i wypukłe. Może to świadczyć o problemach zdrowotnych u dziecka, ponieważ świadczy o wysokim ciśnieniu śródczaszkowym. Bardzo negatywnym objawem jest także tętniące ciemiączko, dlatego warto na to zwrócić uwagę podczas obserwacji dziecka.

Pielęgnacja ciemiączka

Wiele osób zastanawia się, czy należy w jakiś specjalny sposób pielęgnować ciemiączko u dziecka. Jednak z całą pewnością można stwierdzić, że nie ma takich wymogów. Wystarczy jedynie w odpowiedni sposób dbać o higienę głowy dziecka na co dzień. Istotna jest również obserwacja zmian ciemiączka na przestrzeni dłuższego okresu czasu, aby stwierdzić, czy prawidłowo się ono zarasta. W przypadku zauważenia jakichś niepokojących objawów u dziecka warto umówić się na wizytę do lekarza pediatry i skonsultować z nim wszystkie niepokojące nas aspekty. Jest to bardzo istotne, żeby czuć się pewnie i bezpiecznie w kontekście występowania chorób.

Default image
Karolina Woźniak
Odkąd pamiętam fascynowała mnie praca z ludźmi, dlatego z wykształcenia jestem psychologiem. Ponieważ jednak w życiu często pojawiają się niespodziewane drogi, nigdy nie pracowałam w zawodzie. Od ukończenia studiów na Uniwersytecie Warszawskim realizuję się zawodowo w agencjach reklamowych. Praca jest moją pasją, jednak staram się równoważyć ją z życiem domowym oraz rozwojem osobistym.

Skomentuj artykuł

Przeczytaj poprzedni wpis:
odruch Moro
Czym jest odruch Moro?

Każdy noworodek rodzi się z bardzo wieloma odruchami. Są one bardzo potrzebne w jego życiu, ponieważ chronią go przed możliwymi...

Zamknij