Metoda Montessori a skuteczne nauczanie

Od pewnego czasu dużym zainteresowaniem wśród wielu rodziców i pedagogów cieszy się metoda Montessori. Została ona opracowana ponad sto lat temu przez włoską lekarkę Marię Montessori, która to założyła słynną szkołę w jednej z najbiedniejszych dzielnic Rzymu. Dzięki temu stała się ona pionierką tej niezwykle skutecznej metody wychowawczej. Stworzona przez tę włoską lekarkę i pedagogika jest oparta przede wszystkim na bardzo dokładnej oraz szczegółowej obserwacji dzieci oraz na zindywidualizowanym podejściu do każdego z nich.

Maria M a jej słynna metoda wychowawcza

Ta do dziś pamiętana, niezwykle ważna w rozwoju nauczania osobowość przez ponad pięćdziesiąt lat pracowała z dziećmi. I co najważniejsze wśród wielu z nich znajdowały się dzieci z biednych rodzin o różnej rasie oraz narodowości.

Maria była nie tylko wielką kobietą, lecz także zdolnym i niezwykle skutecznym pedagogiem, naukowcem oraz lekarzem. Wprowadzona przez nią metoda nauczania przetrwała do dziś i wciąż cieszy się ogromną popularnością, zarówno wśród wielu pedagogów jak i rodziców. Jak zatem doszło do jej powstania?

Otóż Maria w początkowych latach ubiegłego stulecia pracowała w Klinice Psychiatrycznej Uniwersytetu Rzymskiego. I to właśnie w tym okresie zaczęła na podstawie obserwacji dzieci upośledzonych umysłowo opracowywać swą słynną metodę. Z czasem lekarce udało się wypracować takie podejście pedagogiczne, dzięki któremu wiele dzieci upośledzonych umysłowo nauczyło się nie tylko sznurować swoje buciki, lecz także czytać oraz liczyć.

Ciężka praca nad dziećmi oraz skuteczność działań skłoniła Marię do opracowania słynnej metody, z której pomocą zamierzała wychować dzieci wręcz idealne. Nieco później techniki wypracowane na dzieciach chorych umysłowo badaczka zaczęła stosować na dzieciach zdrowych, co było bardzo słusznym rozwiązaniem i dało jej wielką sławę.

zabawki montessori

Otóż jak się okazało w pełni zdrowe dzieci potrzebowały znacznie mniej czasu do tego, aby sprawnie opanować konkretne umiejętności stawiane przez swą nauczycielkę. I co najważniejsze dzieci poszczególne zadania wykonywały z ogromną chęcią oraz bardzo dużym entuzjazmem. Do wdrożenia w życie tej metody nauczania niezbędne okazały się zabawki Montessori.

Jakie są dzieci wychowywane z pomocą metody nauczania Marii?

Dzieci wychowywane z pomocą tej słynnej metody są powszechnie nazywane dziećmi montessoriańskimi. Ich cechą charakterystyczna jest to, że są one bardzo mocno skoncentrowane na wykonywaniu swoich zadaniach oraz dążą w swym życiu do uzyskania samodzielności.

Potrafią one doskonale budować wiarę w siebie oraz z wielką ufnością patrzące na świat oraz otaczającą ich rzeczywistość. Dzieci takie są bardzo odpowiedzialne, umieją współczuć drugiemu człowiekowi oraz zawsze są chętne do pomocy. Potrafią też doskonale wykazywać się ogromną inicjatywą społeczną.

Ponadto wykazują się one posiadaniem ogromnej cierpliwości i nigdy nie poddają się w swoich staraniach dotyczących osiągnięcia zamierzonego celu. I co najważniejsze dzieci montessoriańskie doskonale wiedzą, czym jest szacunek oraz honor oraz są zawsze bardzo szczęśliwe, pogodne oraz radosne.

Istotne odkrycia włoskiej lekarki

W stworzeniu metod nauczania włoskiej lekarki dużą rolę odegrała jej wiedza na temat rozwoju dzieci. Słusznie bowiem zauważyła ona, że poszczególne dzieci należące do zróżnicowanych grup wiekowych różnią się w znaczny sposób pomiędzy sobą podejściem do otaczającego ich świata. I tak zgodnie ze spostrzeżeniami Marii dzieci:

  • począwszy od narodzin aż do ukończenia szóstego roku są przede wszystkim odkrywcami. W związku z tym bacznie oraz pilnie obserwują otoczenie oraz w bardzo łatwy sposób pochłaniają język, religię, kulturę oraz otaczające zwyczaje. Ponadto nieobce jest im także poczucie piękna oraz estetyki.
  • od 6 do ukończenia 12 roku życia dzieci zaczynają w bardziej świadomy sposób postrzegać otaczający ich świat oraz rzeczywistość. W związku z tym bardzo często w tym wieku zaczynają kierować się własną wyobraźnią oraz w dużym stopniu rozwija się i nich abstrakcyjne myślenie, dzięki czemu chcą nieustannie poznawać nowe rzeczy.
  • z kolei okres życia między 12 a 18 rokiem to taki czas, kiedy każdy człowiek próbuje odnaleźć się w otaczającym go społeczeństwie i w związku z tym rozwijają się u niego poszczególne umiejętności społeczne.
  • po ukończeniu 18 roku ludzie stają się specjalistami w jakiejś dziedzinie i w związku z tym w pewnym stopniu rozpoczynają współtworzenie istniejącego świata.

dzieci montessorianskie

Istotne założenia pedagogiczne Marii Montessori

Stworzenie własnej teorii nauczania zajęło Marii mnóstwo czasu, niemniej skonstruowane zasady znalazły powszechne zastosowanie w wychowaniu dzieci w poszczególnych okresach życia. Zgodnie z wdrożoną powszechnie w życie zasadą nauczania tej badaczki niezwykle ważne w życiu każdego dziecka jest:

  • skuteczne uczenie się przez działanie – zdaniem Marii wszystkie dzieci zdobywają wiedzę, umiejętności oraz doświadczenie dzięki własnej spontaniczności, kreatywności oraz aktywności. W związku z tym nauczyciele nie powinni nigdy narzucać swoim wychowankom działań, a raczej współpracować z nimi w ich procesie wychowawczym,
  • samodzielność – zdaniem Marii Montessori wszystkie dzieci powinny samodzielnie podejmować decyzję odnośnie miejsca, rodzaju oraz czasu nauczania. Dlatego też rodzice są wspólnie zobowiązani do tego, aby wybrać dla swojego dziecka najlepsze miejsce wychowania. Dzięki kształceniu indywidualnemu swoich zdolności wszystkie dzieci nabierają w życiu stosownego doświadczenia we właściwej oceny własnych umiejętności,
  • społeczne reguły – niezwykle ważne jest bowiem łączenie dzieci w różnym wieku w poszczególne grupy, bowiem umożliwia to wzajemne nabywanie ważnych umiejętności od siebie. Dzięki temu uczą się one, e nie wolno przeszkadzać, ranić innych osób oraz niszczyć poszczególnych przedmiotów.
  • obserwacja – według tej badaczki obserwacja stanowi podstawową zasadę umożliwiającą wszystkim dorosłym osobom zapoznanie się ze światem dziecka. Każdy wychowawca powinien zatem z baczną uwagą i dużym szacunkiem obserwować swoich wychowanków, bowiem dzięki temu może zostać doskonałym przewodnikiem.
  • koncentracja – według tej teorii nauczania wszystkie dzieci uczą się dokładności oraz systematyczności podczas wykonywania poszczególnych czynności.

zabawa montessori

Ponadto w metodzie odkrytej przez tę włoską nauczycielkę ogromną rolę odgrywają w życiu każdego dziecka odgrywają lekcje prowadzone w ciszy.

Według niej każde dziecko powinno rozwijać się według posiadanego tempa oraz odejmować tylko i wyłącznie takie te zadania, do których wykonania jest odpowiednio przygotowane. Ponadto zasługuje ono na życzliwość oraz indywidualną i właściwą opiekę swego wychowawcy.

Metoda Montessori a tradycyjna edukacja

Metoda ta do dziś jest doceniana przez wielu pedagogów. W klasach Montessori dzieci poznają otaczający ich świat poprzez używanie pięciu swoich zmysłów, a więc nie tylko poprzez słuchanie, obserwowanie oraz czytanie.

Wszystkie dzieci pracujące w tego typu grupach pracują według własnego planu oraz uczą się zawsze tego, na co mają w danym czasie ochotę.

Można zatem stwierdzić, że w pewnym stopniu samodzielnie wyznaczają kierunek indywidualnego rozwoju, a proces nauczania jest dla nich zawsze w pełni zadowalający. W czasie zajęć mogą one bowiem indywidualnie czy też w grupie podejmować tego typu aktywności, na które w danej chwili mają ochotę.

Zgodnie z zasadami wyznawanymi przez Marie M. uczenie się powinno być przede wszystkim procesem odkrywania poszczególnych rzeczy poprzez motywację, właściwą koncentrację, autodyscyplinę oraz ogromną miłość do nauki.

Ponadto w pedagogice Montessori stosowane jest zawsze tylko i wyłącznie podejście do dzieci bezwarunkowe, a więc bez wyznaczania jakichkolwiek nagród czy kar. Zdaniem Marii Montessori każde dziecko powinno poprzez odpowiednie nauczanie samo uczyć się odpowiedniej dyscypliny oraz odpowiedniego zachowania w społeczeństwie.

Dzieci powyżej szóstego roku życia, które to są wychowywane oraz nauczane zgodnie z ta metodą pedagogiczną bardzo często podejmują się w pełni samodzielnych projektów, zbierają samodzielnie ciekawe wiadomości oraz aranżują interesujące wycieczki w terenie. Oprócz tego bardzo często organizują niezwykle interesujące wystawy prac czy też poszczególne występy artystyczne.

W tej niecodziennej i nieco innej od pozostałych metodzie nauczania dzieci nie posiadają szczegółowego planu dnia, czy też przymusowych książek i ćwiczeń do wykonywania. W tym przypadku największa uwaga jest przykładana do nacisku na szacunek i miłość do nauki. Niemniej nauka odbywa się zawsze pod przewodnictwem takich nauczycieli, którzy to doskonale znają swoich podopiecznych, ich pragnienia oraz indywidualne możliwości. Zajęcia są zawsze organizowane w taki sposób, że poszczególne dzieci uczą się właściwego zachowania wzajemnie od siebie.

Pedagogika Montessori potrafi zapewnić każdemu dziecku możliwość samodzielnego wyboru ścieżki nauczania. Zatem jak widać jest to bardzo dalekie odejście od tego, co rozumiane jest jako standardowa edukacja.

Default image
Marek Michalczyk
Z wykształcenia prawnik, z zawodu programista, z pasji muzyk. W życiu staram się wychodzić poza schematy i realizować się we wszystkim, co akurat przynosi mi życie.

Skomentuj artykuł

Przeczytaj poprzedni wpis:
Karny jeżyk
Karny jeżyk – metoda wychowawcza czy krzywdzenie dziecka?

Chociaż od wyemitowania niezwykle popularnego programu poświęconego wychowaniu dzieci Superniania minęło już dobrych kilka lat to niektóre określenia z nim...

Zamknij